1961-1964թթ.

   1961թ.
             Ժամանակակից հայոց լեզվի սեկտորին կից 1961 թ. սկզբին կազմակերպվում է փորձառական  հնչյունաբանության կաբինետ: 
               Վ. Հայրապետյանի՝ 1961 թ. առաջին  կիսամյակի հաշվետվությունից   (ՀԱԱ, ֆ. 1085, ց. 5, գ. 146) 
               Գուրգեն Սևակը արժանանում է ՀՍՍՀ, իսկ 1970 թ.՝ Վրաց.ՍՍՀ գիտության վաստակավոր գործչի կոչման:
   1962թ.
            Ինստիտուտն  ունի  3 սեկտոր՝ 
  1. ժամանակակից հայոց լեզվի՝ փորձառական հնչյունաբանության կաբինետով հանդերձ,
  2. հայոց լեզվի պատմության  ու  բարբառագիտության,
  3. բառարանագրության :                                                         
Մարտի 6 -Այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ դիրեկտորի պարտականություններից ազատվում  է ակադեմիկոս Ա.Ս. Ղարիբյանը,   և ինստիտուտի նոր դիրեկտոր  է  նշանակվում պրոֆեսոր Գ.Բ. Ջահուկյանը:                                                        
Հունիս-հուլիս- Գիտությունների ակադեմիայի նախագահության բյուրոյի որոշմամբ լեզվի ինստիտուտի կազմի մեջ է մտնում  ակադեմիայի լեզուների ամբիոնը՝ իր 6 անդամներով հանդերձ:
Սեպտեմբերի 1-Ինստիտուտի առջև դրված կարևորագույն պրոբլեմների մշակմանը նպաստելու,  ինստիտուտը բարձրորակ կադրերով ապահովելու  նպատակով նախագահության բյուրոյի որոշմամբ կեսական հաստիքով համատեղությամբ աշխատանքի են ընդունվում  ՀՍՍՌ ԳԱ թղթակից - անդամներ  Գ. Սևակը  և  Է. Բ.  Աղայանը:  (ՀԱԱ, ֆ. 1085, ց. 6, գ. 86)
                                                                                                                                                                                                                 
   1963թ.
          Սկիզբ է դրվում  քարտարանի համաբարբառից ընտրովի քարտարան ստեղծելու կարևորագույն գործին:
            Կոմպլեկտավորվում է ընդհանուր լեզվաբանության բաժինը, որի կազմի մեջ է մտնում նաև փորձառական հնչյունաբանության կաբինետը:
            Պրոֆ. Գուրգեն Սևակի կողմից խմբագրվում և հրատարակության է հանձնվում ավագ գիտաշխատակից Ա. Սուքիասյանի ,,Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարանը,,:
            Ավարտված և հիմնականում խմբագրված է Հ. Պետրոսյանի,Ս. Գալստյանի և Թ. Ղարագյուլյանի ,,Լեզվաբանական բառարանը,,:
            Ինստիտուտը ունի չորս բաժին. 1/ ժամանակակից հայոց լեզվի, 2/ բառարանագրության, 3/ հայոց լեզվի պատմության և 4/ ընդհանուր լեզվաբանության:
            Բառարանագրության բաժինը մշտապես օգնում է առանձին բառարանների հեղինակներին: Մասնագիտական խորհրդատվություն են ստացել կենդանաբանական, իրավաբանական, բուսաբանական, աշխարհագրական և այլ բառարանների հեղինակները: Ինստիտուտի աշխատակիցները մշտապես օգնում են հանրապետության համապատասխան մարմիններին՝ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում և միջնակարգ դպրոցներում հայոց լեզվի և ընդհանրապես լեզուների դրվածքը ստուգելու և բարելավելու գործում: Միջնակարգ դպրոցների հայոց լեզվի դասագրքի հեղինակն է ինստիտուտի աշխատակից դոցենտ Ահարոն Գրիգորյանը:
            Լեզվի ինստիտուտը Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հետ մայիսին կազմակերպում է ականավոր լեզվաբան, ակադ. Հրաչյա Աճառյանի հիշատակին նվիրված երկօրյա գիտական նստաշրջան, որտեղ կարդացվել է 9 զեկուցում:
             Բելառուսական ՍՍՌ ԳԱ լեզվաբանության ինստիտուտի ավագ գիտական աշխատակից, բ.գ.թ. Ա. Ա. Բերժբովսկին գործուղվում է լեզվի ինստիտուտ՝ իր կազմած ստուգաբանական բառարանի վերաբերյալ մասնագիտական խորհրդատվություն ստանալու համար:
            Փորձի փոխանակման և աշխատանքների կոորդինացման նպատակով լեզվի ինստիտուտ է գործուղվում Մոսկվայում կազմվող «Լեզվաբանական տերմինների բառարանի» խմբագիրներից մեկը՝ Տ. Ա. Գանիևան: Նա ծանոթանում է ինստիտուտի «Լեզվաբանական տերմինների բառարանի» սկզբունքներին, հեղինակների աշխատանքի մեթոդին և համապատասխան խորհրդատվություն ստանում:
             Դասախոսությունների շարքով ինստիտուտում հանդես է գալիս ՍՍՌՄ ԳԱ լեզվաբանության ինստիտուտի կառուցվածքային լեզվաբանության ամբիոնի վարիչ, դոկտոր, պրոֆեսոր Ս. Շահումյանը:
            Աշնանը լեզվի ինստիտուտում դասախոսություններ են կարդում նշանավոր հայագետ, Փարիզի Արևելյան կենդանի լեզուների վարժարանի հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ պրոֆ. Ֆրեդերիկ Ֆեյդին՝ ,,Հայագիտության արդի վիճակը Արևմուտքում,, թեմայով և ԱՄՆ Տեխասի համալսարանի պրոֆեսոր Վ. Վինտերը՝ «Հայոց լեզվի համեմատական հնչյունաբանության և ձևաբանության մի քանի հարցեր» , «Ընդհանուր լեզվաբանության և հայագիտության վիճակը ԱՄՆ-ում» թեմաներով: Պրոֆ. Ֆրեդերիկ Ֆեյդին և պրոֆ. Վ. Վինտերը ծանոթանում են լեզվի ինստիտուտի աշխատանքներին:
             Լեզվի ինստիտուտի աշխատակիցները ակտիվորեն մասնակցում են ՍՍՌՄ տարբեր գիտական կենտրոններում կազմակերպված լեզվաբանական զանազան սեսիաների, խորհրդակցությունների և սիմպոզիումների: ,,Ազգային լեզուների զարգացման օրինաչափությունները՝ կապված սոցիալիստական ազգերի զարգացման հետ,, կոմպլեքսային պրոբլեմի գիտական խորհրդի՝ Մոսկվայում և Կիևում կայացած նիստերում ելույթներ են ունեցել պրոֆեսորներ Գ. Ջահուկյանը և Գուրգեն Սևակը: Ինստիտուտին կցված օտար լեզուների ամբիոնի դասախոսները մասնակցել են ԳԱ համապատասխան ամբիոնների աշխատանքների կոորդինացման նպատակով հրավիրված սեսիային, որտեղ նրանք ելույթներ են ունեցել:
            Լեզվի ինստիտուտի 1963թ. գիտահետազոտական աշխատանքների տարեկան հաշվետվությունից.  ( ՀԱԱ, ֆ. 1085, ց. 6, գ. 87 )
                                                                                                                
1964թ.
   Հունվար -  Կազմակերպվում է գիտական բանավեճ ,,Սինխրոնիկ և դիախրոնիկ մեթոդների փոխհարաբերությունը հայոց լեզվի նկարագրական  ուսումնասիրության մեջ,, թեմայով. հիմնական զեկուցումով հանդես է գալիս պրոֆ. Է. Բ. Աղայանը:
Մարտ-   Անցկացվում է երկօրյա հաշվետու գիտական նստաշրջան, որտեղ ինստիտուտի 9 աշխատակիցներ  հանդես են գալիս իրենց գիտահետազոտական թեմաների վերաբերյալ  զեկուցումներով:
            Ինստիտուտը հատուկ ուշադրություն է դարձնում աշխատակիցների գիտական որակավորման բարձրացմանը՝ կազմակերպելով զեկուցումներ և սեմինարներ: Բացի ինստիտուտի աշխատակիցներից, զեկուցումներ են կարդում և այլ մասնագետներ, այսպես՝ ՍՍՌՄ  մանկավարժական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ Ա. Ռ. Լուրիան կարդում է զեկուցում ,,Իմաստային կապերի օբյեկտիվ ուսումնասիրությունը,, թեմայով:
            Գ. Բ. Ջահուկյանը մասնակցում է ,,Ազգային լեզուների զարգացման օրինաչափությունները՝ կապված սոցիալիստական ազգերի զարգացման հետ,,, կոմպլեքսային  պրոբլեմների գիտական խորհրդի նիստին, ինչպես նաև հնդեվրոպական լեզուների համեմատական քերականության հարցերին նվիրված գիտական նստաշրջանին:
            1964թ.  ինստիտուտն ունի 12 ասպիրանտ (որոնցից 2-ը՝ արտադրությունից չկտրված):
 
                Միջազգային գիտական կապեր
               Լեզվի ինստիտուտում հյուրընկալվել է Չեխոսլովակիայի Դեմոկրատական  Հանրապետության  ԳԱ արևելագիտության ինստիտուտի գիտաշխատակից Լ. Սոտալովան, որը  դիրեկցիային  է  ներկայացրել Ա. Իսահակյանի  ,,Աբու Լալա-Մահարի,, պոեմի բառապաշարի հաճախականության բառարանը:
              Մոտ մեկ շաբաթով ինստիտուտի հյուրն է հունգարացի լեզվաբան, Բուդապեշտի լեզվաբանական ինստիտուտի գիտաշխատակից Շանդոր Կարոյը, որը նախապես ծանոթացել  է նաև Մոսկվայի, Կիևի, Լենինգրադի, Տալլինի լեզվաբանական կենտրոնների աշխատանքներին:
              Հայագիտության տարբեր հարցերով հաճախակի լեզվի ինստիտուտի օգնությանն են դիմել գիտնականներ արտասահմանյան տարբեր երկրներից:
              Արտասահմանյան գիտնականների հետ որոշ անհատական կապեր են պահպանում Գ. Ջահուկյանը, Գ. Սևակը  և  Է. Աղայանը:
                                                                                                                 (ՀԱԱ, ֆ. 1085, ց. 6, գ. 88)
            Ե. Տեր-Մինասյանը արժանանում է ՀՍՍՀ գիտության վաստակավոր գործչի կոչման:
            ՀՍՍՌ ԳԱ նախագահության ս. թ. մարտի ? որոշմամբ՝  «Հայոց լեզվի հանգաբառարան» թեման հաշվողական կենտրոնից տեղափոխվում է լեզվի ինստիտուտ:
                                                                                                Ս.Բաղդասարյանի հաշվետվությունից.
                                                                                                            (ՀԱԱ, ֆ. 1085, ց. 6, գ.177, թ. 34)
 

Հայտարարություններ

  •          ՀՀ ԳԱԱ Հ․ Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի կիրառական լեզվաբանության բաժինը շարունակում է սեմինարների շարքը՝ նվիրված էլեկտրոնային պաշտոնական հաղորդակցման յուրահատկություններին և ժամանակակից տեխնոլոգիաներից օգտվելու եղանակներին։

             Շարքի հերթական սեմինարը տեղի կունենա նոյեմբերի 20-ին ՀՀ ԳԱԱ լեզվի ինստիտուտի կիրառական...

  •               ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի երիտասարդ գիտնականների խորհրդի նախաձեռնությամբ մեկնարկում է բարեգործական նախագիծ՝ արցախյան բռնի տեղահանության արդյունքում տուժած  մանկապատանեկան համայնքի համար:
                ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի երիտասարդ գիտնականների խորհուրդը, գործակցելով ՀՀ ԳԱԱ...
  •  
    Հարգելի՛ բարեկամներ,
    Սիրով հրավիրում ենք մասնակցելու «Հայոց լեզվի ուսումնասիրության և ուսուցման արդի խնդիրներ» խորագրով միջազգային գիտաժողովին:
     
    ✓  Գիտաժողովը տեղի կունենա ս.թ. փետրվարի 21-ին:
    ✓  Գիտաժողովի անցկացման վայրը` Երևան, Հայաստանի Հանրապետություն
    ✓  Գիտաժողովի...

Ատենախոսություններ

Վալտեր  Տիգրանի Բերբերյան  «Հայ ոճագիտական մտքի զարգացման հիմնախնդիրները (1950-2020-ական թթ.)»

 (թեկնածուական ատենախոսություն)  Ժ.02.01 «Հայոց   լեզու»

26.01.2024, ժ.15-ին

...

Շուշանիկ Իշխանի Զաքարյան  «Բայի սեռի ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստային

 յուրահատկությունները ժամանակակից թուրքերենում (հայերենի զուգադրությամբ)»

 (թեկնածուական ատենախոսություն) ...

 
Education - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.