Հայոց լեզվի պատմության բաժին

       Գիտությունների ակադեմիայի գիտական հիմնարկների կառուցվածքը հաստատվել է ՀՍՍՌ ժողկոմսովետի 1943թ. նոյեմբերի 25-ի 738 որոշման համաձայն: Ըստ այդմ՝ լեզվի ինստիտուտն ուներ երեք բաժին՝ հայոց լեզվի պատմության և բարբառագիտության սեկտոր, բառարանագրության սեկտոր,  Ն.Յա.Մառի կաբինետ::

        Հայոց լեզվի պատմության բաժինը ղեկավարել են անվանի գիտնականներ Ս. Ղազար­յանը, Վ. Առա­քել­յանը, Լ. Հովհաննիսյանը, Լ. Հովսեփյանը, Վ. Համբար­ձումյանը,  2013 թվականից՝  Գ. Մխիթարյանը:

        Հայոց լեզվի պատմության ուսումնասիրությունը թեպետ անցել է որոշակի ուղի և ունեցել է ակնհայտ ձեռքբերումներ, սակայն դեռևս կան բազմաթիվ խնդիրներ, որոնց լուծումը հայերենագիտության զարգացման ներկայիս փուլում խիստ արդիական է: Շարունակվում են աշխատանքներն այդ խնդիրների լուծման ուղղությամբ: Այսպես՝
ա /բառաքննական դիտարկումները, հնդեվրոպական ծագման հայերեն բառերի ստուգաբանությունները որոշ չափով լրացնում են հայերենի բնիկ բառապաշարի բառիմաստային կամ թեմատիկ խմբերը՝ կապված որևէ բնագավառի հետ:
 բ/ Բառապաշարի ուսումնասիրության յուրահատուկ խթան են XVIIIդ. նույնանիշների ձեռագիր բառարանների ուսումնասիրությունը (փոխառյալ, նորակազմ և բարբառային բառերի քննություն), միջ­­նադարյան հայ հոգևոր երգարվեստում գործառող երա­ժշտական տերմինների բառարանի կազմումը, XIIդ. բժշկարանների և  ձեռագրերի հիշատակարանների  լեզվի քննությունը:
դ/Օտար բնագրերի համեմատությամբ ճշգրտումներ են կատարվում XIV դ. թարգմանական գրականության մեջ, պարզվում են լատիներենի բառային ու քերականական առանձնահատկությունները:
ե/ Տարաժամանակյա հայեցակետով ուսումնասիրվում են լեզվական կառուցվածքի առանձին մակարդակները, ինչպես նաև քերականական կարգերի ու խոսքի մասերի զարգացման հարցերը:
 
Հայոց լեզվի պատմության ուսումնասիրության հիմնական ուղղություները
  • Լեզվի զարգացման տարբեր փուլերում հայերենի բառային կազմի և քերականական կառուցվածքի փոփոխությունների ու դրանց օրինաչափությունների հետազոտություն:
  • Հայերենի և այլ լեզուների բառապաշարային աղերսների քննություն:
  • Գրաբարի բառապաշարի, օտար և բնիկ շերտերի հարաբերակցության, փոխառյալ բառերի գործառական յուրահատկությունների հետազոտություն:
  • Բառաքննական դիտարկումներ և ստուգաբանություններ:
  • Գրբարի բառապաշարի չքննված իմաստային խմբերի ուսումնասիրություն:
  • Նույնանիշների ձեռագիր բառարանների բառապաշարի հետազոտություն:
  • Ճյուղային տերմինաբանության պատմական քննություն:
  • Լատինաբան գրաբարի հետազոտություն:
  • Արևմտահայ աշխարհաբարի պատմության հարցերի քննություն:

Հայոց լեզվի պատմության  բաժնի գիտաշխատակիցների 2020 թ. գիտական թեմաները

Լավրենտի Հովհաննիսյան, Ղարաբաղի բարբառի հնաբանությունները

Նազիկ Հովհաննիսյան, 18-րդ դարի նույնանիշների ձեռագիր բառա­րանների ուսումնասիրություն

Գայանե Մխիթարյան, Հայերենի երաժշտական ոլորտի բառա­պա­շարի քննություն

Վալենտին Խաչատրյան, Բարբառային իրողությունները V դարի մատենագրության մեջ

Սուսաննա Գրիգորյան,  Գ. Տաթևացու «Գիրք քարոզութեան» Ամառան և Ձմեռան հատորների  լեզվաոճական առանձնահատկությունները

Տիգրան Սիրունյան,  Ալբերտ  Մեծի «Համառօտ հաւաքումն աստուածաբանական ճշմարտութեան» աշխատության նորաբանությունները

Հասմիկ Թադևոսյան,  13-րդ դարի բժշկարանների մասնագիտական բառապաշարի քննություն

 

Հայտարարություններ

  • Հարգելի՛ գործընկերներ

            Սիրով տեղեկացնում ենք, որ ՀՀ ԳԱԱ Հ.Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը   2021 թ. սեպտեմբերի 1-25-ըկազմակերպում է Հայերենագիտական առցանց գիտաժողով։ 

    Գիտաժողովին մասնակցելու համար անհրաժեշտ է հոդվածներն ուղարկել   inslang@sci.am էլփոստին։
    Հոդվածները...

  •           ՀՀ ԳԱԱ  Հ.Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը հայտարարում է 2021-2022 թթ. ուսումնական տարվա ասպիրանտուրայի  ընդունելու­թյուն.

    ա)  Ժ.02.01 «Հայոց լեզու» մասնագիտությամբ (առկա ուսուցում),

    բ) Ժ.02.02 «Ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանություն» մասնագիտու­թյամբ (հեռակա ուսուցում):

           Փաստաթղթերի ընդունումը՝  31.05.2021թ...

  •         Հարգելի՛ գործընկերներ
            ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը նախաձեռնում է «Լեզու և խոսք» էլեկտրոնային բազմալեզու հանդեսի հրապարակումը:
            Բազմալեզու հանդեսի նպատակը հայերենին և այլ լեզուների առնչվող, նոր հարցադրումներով համալրված և նորովի լուսաբանվող լեզվաբանական գիտական...

Ատենախոսություններ

 

Սիլվա Ալբերտի Մուրադյան  «Ժամանակակից արևելահայերենի անցողական բայերի արժույթը»

 (թեկնածուական ատենախոսություն)  Ժ.02.01 «Հայոց   լեզու»

27.09.2021, ժ.15-ին

Գիտական ...

 «Արևելահայ գեղարվեստական վավերագրության լեզուն (19-րդ դ.60-ական թթ. – 21-րդ դ.10-ական թթ.)» (դոկտորական ատենախոսություն)  Ժ.02.01 «Հայոց լեզու»

25. 06.2021, ժ.15-ին

Պաշտոնական.....

 
Education - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.