Ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության բաժին

Ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության բաժինը հաստատվել է 2013 թ. հունվարի 8-ին  ՀՀ ԳԱԱ լեզվի ինստիտուտի տնօրենի հրամանով:

Բաժնի աշխատանքներն ընթանում են երկու հիմնական ուղղություններով.

1.    ընդհանուր և կիրառական լեզվաբանության,

2.   համեմատական և տիպաբանական լեզվաբանության:

Ընդհանուր և կիրառական լեզվաբանության բնագավառում կատարվում է ժամանակակից հայերենի բառաբարդման և ածանցական կաղապարների ձևային նկարագրություն:   Ուսումնասիրվում է Գ. Ջահու­կ­յա­նի ընդհանուրլեզվաբանական տերմինաբանությունը: Ուսումնասիրվում են հայերենի և իտալերենի կազմա­խոսական բառերի իմաստագործառական առանձնահատկությունները արվեստի բնագավառի կայուն արտահայտություններում:

Համեմատական և տիպաբանական լեզվաբանության բնագավառում կատարվում են բառաքննական և ստուգաբանական ճշգրտումներ ու լրացումներ: Պատրաստվում են նյութեր հայերենի ստուգաբանական բառարանի համար: Կատարվում է   գրաբարի  զգացմունք, զգայական ընկալումներ իմաստային խմբի ծա­գումնաբանական, նաև  հայերենի և բալթիական լեզուների  բառապաշարի զուգադրական քննություն: Ներ­կայացվում է հնդեվրոպական բայի կերպաժամանակային հիմքերի դրսևորումը հայերենում: Մասնա­վորա­պես ուսումնասիրվում են ներկայի և աորիստի հիմքերի փոխհարաբերությունները և տեղի ունեցած քերա­կանական ու համաբանական փոփոխությունները հնդեվրոպականից հայերենին անցնելիս, ինչպես նաև հնդեվրոպական շեշտաձայնդարձային հարացույցները:

 

Ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության ուսումնասիրություն   2015-2020թթ.

 

Բաժինը աշխատում է երկու ուղղություններով՝ ընդհանուր լեզվաբա­նու­թյան և համեմատական-տիպաբանական լեզվաբանության:

  1. Ընդհանուր լեզվաբանություն. նախատեսվում է՝

     ա) Հայ նորագույն լեզվաբանության տերմինաբանության ուսումնասիրություն (ըստ առաջացման, կազմության և հեղինակային  գործածության):  

     բ) Ընդհանուր լեզվաբանական տերմինների և տերմինային անվա­նումների  բառարանի կազմում (անվանակարգային բնույթի, բացատրական ընդգրկմամբ և բնա­գրա­յին-հեղինակային գործածության նշման):

     գ)  Լեզվաբանական նորագույն ուղղությունների ուսումնասիրություն:

 

2. Համեմատական-տիպաբանական  լեզվաբանություն. նախատեսվում է՝

    ա) Հայոց լեզվի բառաքննական և ստուգաբանական ուսումնասիրություն (ճշգրտումներ և լրացումներ ստուգաբա­նական բառարաններում):

    բ) Հայերենի  հ.-ե. ծագման բառերի իմաստային (թեմատիկ) խմբերի ծագումնաբա­նական- կա­ռուցվածքային քննություն: 

    գ) Հայերենի և շրջակա լեզուների համեմատական-տիպաբանական քննություն: 

    դ) Հայերենի  ձևաբանական համակարգի տարաժամանակյա միտումների և տիպա­բա­նական զարգացումների քննություն: 

    ե) Հայերենի  արաբական փոխառություններ քննություն: 

    զ) Լեզվամշակութային տարրի դրսևորումների ուսումնասիրություն իտալացի հեղինակների գրական ստեղծագործություններում և նրանց հայերեն թարգմանություններում: 

 

Թեմայի    պատասխանատու՝ բ.գ.դ. Վ. Համբարձումյան

 

Ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության ուսումնասիրության ուղղությամբ 2018 թ. կատարվելու են հետևյալ թեմա­ները.

  • Բառաքննական և ստուգաբանական ճշգրտումներ ու լրացումներ ստուգաբանական բառարանների մեջ ( շարունակելի):
  • «Ֆիզիկական գործողություններ,արվեստներ և արհեստներ, դրանց վերաբերող հասկացություններ» իմաստային խմբի ուսումնասիրություն իմաստային խմբի բայերի քննություն:
  • Հայերենի սահմանական, ըղձական և պայմանական եղանակների պատմական փոխհարաբերության ուսումնասիրություն:
  • Գ. Ջահուկյանի ընդհանուր լեզվաբանական տերմինաբանության բառարան-բառգրքույկի պատրաստում (շարունակական):
  • Հայերենի եւ տարածաշրջանային հին ու նոր լեզուների համեմատական ուսումնասիրություն:
  • Հայերենի արաբական փոխառությունների քննություն (շարունակական):
  • Կազմախոսություն պարունակող դարձվածքների իմաստաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն իտալերենի և հայերենի դարձվածքներում:

 

Բաժնի աշ­խա­տա­կիցների 2018 թվականի համար ներկայացրած գիտական թեմաները բերվում են ստորև՝

բ.գ.դ. Վ. Համբարձումյան  –    Բառաքննական և ստուգաբանական ճշգրտումներ ու լրացումներ ստուգաբանական բառարանների մեջ

բ.գ.թ. Ն. Սիմոնյան –   «Ֆիզիկական գործողություններ, արվեստներ և արհեստներ, դրանց վերաբերող հասկացություններ» իմաստային խմբի բայերի քննություն

բ.գ.թ. Ս. Ավետյան – Հայերենի սահմանական, ըղձական և պայմանական եղանակների պատմական փոխհարաբերությունը

բ.գ.թ. Մ. Սարգսյան – Գ. Ջահուկյանի ընդհանուր լեզվաբանական տերմինաբանության առձեռն բառարան-բառգրքույկի անգլերեն տերմինների բառահոդվածների պատրաստում

բ.գ.թ. Տ. Դալալյան –  Հայ-իրանական և հայ-կովկասյան լեզվական առնչություններ

բ.գ.թ. Ս. Միքայելյան – Հայերենի արաբական փոխառությունների քննություն (շարունակական)

Ա. Մկրյան – Կազմախոսություն պարունակող դարձվածքների իմաստաբանական առանձնահատկությունները իտալերենի և հայերենի դարձվածքներում

 

 

Հայտարարություններ

Ատենախոսություններ

Էլահեհ Թաղվաեի «Իսֆահանի տեղանունները»

 (թեկնածուական ատենախոսություն)  Ժ.02.02 «Ընդհանուր և համեմատական  լեզվաբանություն»

03.12.2018, ժ.15-ին

Գիտական  ղեկավար...

Հայկ Վալերիի Հարությունյան «Հարֆի հայեցակարգը արաբական լեզվաբանության մեջ. տիպաբանական և համեմատական ուսումնասիրություն»

(թեկնածուական ատենախոսություն)  Ժ.02.02 «Ընդհանուր և համեմատական  ...

 
Education - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.