- Համեմատի՛ր, որոշիր կանոնավոր և անկանոն հոլովումների տարբերությունները.
Կանոնավոր հոլովում Անկանոն հոլովում
ուղղ. գործ գործք մայր մարք
սեռ. գործոյ գործոց մաւր /մօր/ մարց
տր. գործոյ գործոց մաւր մարց
հայց. /զ/գործ /զ/գործս /զ/մայր /զ/մարս
բաց. ի գործոյ ի գործոց ի մաւրէ ի մարց
գործ. գործով գործովք մարբ մարբք
2. Նկարագրի՛ր և մտապահի՛ր անկանոն հոլովման ենթարկվող բառերից յուրաքանչյուրի հոլովական յուրահատկությունները.
Այր Տէր
ուղղ. այր արք տէր տեարք
սեռ. առն արանց տեառն տեարց, տերանց
տր. առն արանց տեառն տեարց, տերանց
հայց. /զ/այր /զ/արս /զ/տէր /զ/տեարս
բաց. յառնէ յարանց ի տեառնէ ի տեարց, ի տերանց
գործ. արամբ արամբք տերամբ տերամբք
Մայր Հայր
ուղղ. մայր մարք հայր հարք
սեռ. մաւր /մօր/ մարց հաւր /մօր/ հարց, հարանց
տր. մաւր մարց հաւր /հօր/ հարց, հարանց
հայց. /զ/մայր /զ/մարս /զ/հայր /զ/հարս
բաց. ի մաւրէ ի մարց ի հաւրէ ի հարց, ի հարանց
գործ. մարբ մարբք հարբ հարբք, հարամբք
Եղբայր Քույր
ուղղ. եղբայր եղբարք քոյր քորք
սեռ. եղբաւր /եղբօր/ եղբարց քեռ քերց
տր. եղբաւր եղբարց քեռ քերց
հայց. /զ/եղբայր /զ/եղբարս /զ/քոյր /զ/քորս
բաց. յեղբաւրէ յեղբարց ի քեռէ ի քերց
գործ. եղբարբ եղբարբք քերբ քերբք
Կին Տիկին
ուղղ. կին կանայք տիկին տիկնայք
սեռ. կնոջ կանանց,կանաց տիկնոջ տիկնայց, տիկնաց
տր. կնոջ կանանց,կանաց տիկնոջ տիկնայց, տիկնաց
հայց. /զ/կին /զ/կանայս /զ/տիկին /զ/տիկնայս
բաց. ի կնոջէ ի կանանց, ի կանաց ի տիկնոջէ ի տիկնայց, ի տիկնաց
գործ. կանամբ կանամբք տիկնամբ տիկնամբք
կամ կնաւ կամ տիկնաւ
Գիւղ Աւր /օր/
ուղղ. գիւղ գիւղք աւր աւուրք
սեռ. գեղջ գիւղից աւուր աւուրց
տր. գեղջ գիւղից աւուր աւուրց
հայց. /զ/գիւղ /զ/գիւղս /զ/աւր /զ/աւուրս
բաց. ի գեղջէ ի գիւղից յաւրէ յաւուրց
գործ. գիւղիւ գիւղիւք աւուրբ աւուրբք
Տիւ
ուղղ. տիւ տիւք
սեռ. տուընջեան -
տր. տուընջեան -
հայց. /զ/տիւ /զ/տիւս
բաց. ի տուընջենէ -
գործ. տուընջեամբ -
Ծանոթություն: Բարդության վերջին բաղադրիչի դերում այր /քեռայր/, տէր /տանուտէր/, հայր /նախահայր/, մայր /տիրամայր/, եղբայր /հօրեղբայր/, քոյր /մօրաքոյր/, կին /առնակին/ բառերը հոլովվում են նույն կերպ:
Վարժություն 71. Թարգմանի՛ր, որոշիր հոլովված բառերի հոլովը, թիվը, հոլովումը.
Աղաղակէր առ նա այր մի յայգւոյն, և ասէ. <Օրհնեա՛, տէր եպիսկոպոս, զմեզ և զայգիսս>: Կանայք յարանց իւրեանց, և մանկունք ի հարց իւրեանց, և մարք ի բերանոյ տղայոց իւրեանց յափշտակէին զկերակուրն:Իսկ թագաւորն Տրդատիոսհանդերձ միաբանութեամբ կնաւ իւրով Աշխէն տիկնաւ, և քերբ իւրով Խոսրովիդխտով, հրաման ետ ի ժողով կոչել միաբանութեամբ ամենայն զօրաց իւրոց: Եւ առնն խոնարհել հրամայէր և ասէր. <Զերիցութեանձեռն դնեմ ի վերայ քո>: Եւ ասէր. <Ե՛րթ ի գեւղ քո, և լիջի՛ր դու անդ երէց գեղջն՝ ուստի ես>: Եւ անգամ ոչ գիտէր զայրն թէ յորմէ գեղջէ իցէ: Խաւար կալաւ զերկիր մինչև ցինն ժամ աւուրն: Դիր ուխտ ի մէջ իմ և քո, և ի մէջ հօր իմոյ և հօր քո: Յովնան իբրև առաքեցաւ յայն քաղաք, ի ձայն բարձր աղաղակեաց և ասէ. Երեք աւուրք են և Նինուէ տապալեսցի: Եղբայր եղբօր պատահէր, և ոչ ճանաչէր զկերպարանս նորա: Եւ յորժամ կարացն տեսլեանն՝ որում ցանկայր, այնուհետև հնարս խնդրէր առն կնոջն կորստեան ո՛ գիտէ զկին նորա նմա հնար լիցի յափշտակել:
Վարժություն 72. Թարգմանի՛ր գրաբար.
Ժողովվեց այնտեղ բազմություն տղամարդկանց և կանանց: Մի՛ ստացիր նախատինք չար մարդկանցից: Իրենց մայրերից պահանջում էին հաց և գինի: Յովբը գյուղից հարկ էր վերցնում: Մտան քրմերը կուռքերի տաճար իրենց կանանցով և որդիներով հանդերձ: Ուրախությամբ անցան իմ կյանքի օրերը: Մշակում էր իր տիրոջ այգին: Իմաստության սկիզբը Տիրոջ երկյուղն է: Որդին սիրվում է հոր և մոր կողմից: Տեսավ գինդերը և ապարանջանները իր քրոջ ձեռքերին: Ոչ ոք չի կարող երկու տերերի ծառայել: Հոր օրհնությունը հաստատում է որդու տունը: Պատմեցեք այս իմ եղբայրներին և քույրերին: Մի՛ դարձրու սիրտդ քո եղբայրներից: Սպարապետը եղբայրներով և քույրերով հանդերձ վերադարձավ իր երկիրը: Իմ քույրերն ու եղբայրները բնակվում են գյուղում:
