1956-1960 թթ.

  1956թ.
           Գուրգեն Սևակը ընտրվում է ՀՍՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ, 1971 թ.՝ ակադեմիկոս
 
1957թ.
          Ինստիտուտը   ձեռնարկում  է  ժամանակակից հայոց լեզվի քարտարան կազմելու գործը:    
      Հայկ.  ՍՍՌ  ԳԱ լեզվի ինստիտուտի 1956-57 թթ. գործունեության մասին զեկուցումից.
                                                                                        (ՀԱԱ, ֆ. 1085, ց, 5, գ. 90)
Քաղվածք
             ՀՍՍՌ Մինիստրների Սովետին առընթեր Տերմինաբանական կոմիտեի 1957 թ. դեկտեմբերի  12-ի նո. 6  արձանագրությունից կետ 4.
             Գիտության տարբեր ճյուղերի զարգացումը հրամայական պահանջ  է  առաջադրում մշակել հայերեն լեզվով տերմինաբանություն՝ բոլոր մասնագիտությունների գծով: Այդ նպատակը իրականացնելու համար խնդրել Հայկ. ՍՍՌ  ԳԱ նախագահությանը՝  լեզվի ինստիտուտի կազմում  ստեղծել տերմինաբանական սեկտոր կամ խումբ:
                              29/1-58   Տերմինաբանական կոմիտեի գիտքարտուղար   (Հ. Բարսեղյան) 
                                                                                          (ՀԱԱ, ֆ. 766, ց. 7, գ. 1020)                                                                                                                 
1958թ.
          ՀՍՍՀ ԳԱ պրեզիդենտ ակադ. Վ. Համբարձումյանը պաշտոնական նամակով դիմում է ՀԿՊ կենտկոմի քարտուղար Ս. Հ. Թովմասյանին, որտեղ նա ներկայացնում է Հայկ. ՍՍՌ ԳԱ նախագահության 1958 թ. հունվարի 22-ի նո. 4(349) արձանագրության քաղվածքը՝ Հայկ. ՍՍՌ ԳԱ լեզվի ինստիտուտը առաջին կարգի փոխադրելու մասին առաջարկը:
 
 1959թ.
          Սեպտեմբերի 4-ի գիտխորհրդի նիստի արձանագրությունից տեղեկանում ենք, որ Ս. Իսրայելյանը հուլիս ամսին գործուղվել է Լեռնային Ղարաբաղ, Ստեփանակերտում և շրջակա գյուղերում հավաքել է 20-25  հեքիաթ, առածներ, բառեր, հանելուկներ, թևավոր խոսքեր, աֆորիզմներ:
Վ. Պետոյանը գործուղման ընթացքում հարուստ նյութեր է հավաքել Սասունի բարբառի 10 խոսվածքներից (50 տեքստ, 207 հանելուկ, առած և շուտասելուկ);
Կ. Դավթյանը Շամշադինի 15 գյուղերից հավաքել է բարբառային նյութեր, գրի է առել հանելուկներ, շուտասելուկներ և առակներ:
Հ. Մուրադյանը գործուղման ընթացքում ուսումնասիրել է Մեղրու շրջանի 4 գյուղերի խոսվածքները և <<Գիքոր>> առաջին մասը վերածել է այդ խոսվածքների:
Ա. Պողոսյանը մեկ ամսով գործուղվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հադրութի շրջան, շրջել է 18 գյուղեր, դրանցից միայն 6-ի մեջ են եղել տարբերություններ:
Ա. Գրիգորյանը մեկ ամսով գործուղվել է Դոնի Ռոստով՝ Նոր Նախիջևանի բարբառի խոսվածքներից նմուշներ հավաքելու:
Գիտխորհուրդը որոշում է վերցնել Դոնի Ռոստովի հայության որոշ շրջանների հայ գրականություն մատակարարելու շեֆությունը և շնորհակալություն հայտնել Նոր Նախիջևանի շրջանի գործադիր կոմիտեին և շրջկոմին՝ գործուղված գիտական արշավախմբին համապատասխան օգնություն և աջակցություն ցույց տալու համար:
Սեպտեմբերին կազմակերպվում է բարբառագիտության սեկտորը՝ հայոց լեզվի պատմության և բարբառագիտության սեկտորի բազայի վրա:  (ՀԱԱ, ֆ. 1085, ց. 5, գ. 100, թ. 25)
                                                                                                  
           Ա. Սուքիասյանը գործուղվել է Լենինգրադ և մասնակցել է բառարանագրական խորհրդի կոորդինացիոն նիստին:
           Կրտսեր գիտաշխատող, բ.գ.թ. Ա. Սուքիասյանի հաշվետվությունից   (ՀԱԱ, ֆ. 1085, ց. 5, գ. 100)
                                                                                                 
 
 1960թ.
             Ինստիտուտն ունի 4 բաժին (սեկտոր), որոնք են՝ ժամանակակից հայոց լեզվի, հայոց լեզվի պատմության և բարբառագիտության, բառարանագրության, հայոց լեզվի քարտարանի:
            Բառարանագրության սեկտորի հաշվետվության մեջ նշվում է, որ 1960թ.  ավարտված են Ա. Սուքիասյանի ,,Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարանի,, և Հ. Պետրոսյանի, Ս. Գալստյանի և Թ. Ղարագյուլյանի ,,Լեզվաբանական տերմինների բառարանի,, կազմման աշխատանքները:                                                                 
Սեպտեմբեր- Գ. Գասպարյանը և Ս. Ա. Գալստյանը 10 օրով գործուղվում են Ֆրունզե՝ բացատրական բառարանների վերաբերյալ համամիութենական կոորդինացիոն խորհրդակցությանը մասնակցելու համար:  
 

Հայտարարություններ

  • ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆ. ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ 10

    «ՀԱՅԵՐԵՆԻ ԱՆՏԵՍԱՆԵԼԻ ՀՈՒՅԶԵՐԸ». աֆեկտիվ իմաստաբանության խնդիրներին նվիրված հոգելեզվաբանական վարպետաց դաս ԿԳՄՍՆ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի կիրառական լեզվաբանության բաժնի նյարդահոգելեզվաբանության լաբորատորիայում:

    Կարո՞ղ են բառերը հույզեր արթնացնել՝ առանց դրանք...

  • Յարգելի՛ մասնակից,

    Կը հրաւիրենք Ձեզ մասնակցելու «Արեւմտահայերէնի հիﬓահարցեր Հայաստանի եւ Սփիւռքի մէջ» խորագիրով ﬕջազգային գիտաժողովին։

    Գիտաժողովը տեղի պիտի ունենայ 24–25 սեպտեմբեր 2026-ին, Հրաչեայ Աճառեանի անուան լեզուի ինստիտուտէն ներս (ՀՀ, Երեւան, Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչի փողոց 15)։

    Կից` Գիտաժողովին ծրագիրը։

  •         ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը հայտարարում է 2026-2027 ուսումնական տարվա առկա ասպրանտուրայի ընդունելություն՝
    «Հայոց լեզու» (Ժ.02.01) և «Ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանություն» (Ժ.02.02) մասնագիտություններով:
         Մրցութային կարգով ասպիրանտուրա կարող են ընդունվել ՀՀ այն քաղաքացիները, որոնք ունեն մագիստրոսի կամ...

Ատենախոսություններ

Թեկնածուական ատենախոսություն, Էդիտա Ռոբերտի Ալթունյան
Էդիտա Ռոբերտի Ալթունյան   «Տարածաժամանակային հարաբերությունների արտահայտությունը
Ղարաբաղի բարբառում»
 (թեկնածուական...

Դոկտորական ատենախոսություն Մհեր Սուրենի Քումունց
Մհեր Սուրենի Քումունց  «Արցախ-Սյունիքի բարբառային բառապաշարը»
 (դոկտորական)  Ժ.02.01 «Հայոց լեզու»
06.03.2026, ժ.15-ին
 ...

 
Education - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.