ԱՃԱՌՅԱՆ-150․ Հ․Աճառյանի հուշերից

            Հրաչյա անունն Էլ շատ անսովոր Էր Կոստանդնուպոլսում, կնքահորս` Նիկողոս աղայի տնից տասը տուն ցածր ապրում Էր Հրաչյա աղա Մերկերյանը որ շուկայում կաշու վաճառական Էր. շատ    պատվավոր   և   բարեկեցիկ    մարդ   Էր։ Կնքահայրս հավանելով այդ անձին, հավանում Է նաև նրա ան­վան և դնում է իմ վրա։ Ես եղել եմ Սամաթիայում երկրորդ Հրաչ­յան։ Կոստանդնուլպոլսում այդ անունն էլ սակավաթիվ Էր։ 1860-ական թվականներից, սահմանադրության հետ սկսեց հայոց մեջ ազգային շարժումը, որ ազդեց նաև անունների փոփոխության վրա։ Սկսվեցին վերանալ կրոնական՝ Հովհաննես, Իգնատիոս, Աբրահամ և այլ նման անունները և նրանց տեղ եկան ազգային անուն­ներ։ Այն ժամանակ ազգային ասելով հասկանում Էին մեր իշ­խանների  և թագավորների   անունները,   Տրդատ,   Տիգրան,   Միհրան,

          Վաղարշակ, Բագարատ և այլն. Չգիտեին, որ սրանք էլ հայերեն չեն, այլ պարսկերեն։ Իսկապես խոսելով հայկական արական անուն շատ քիչ  կա_,  ինչպես  են,   օրինակ, Հրաչյա,   Ցոլակ, Փայլակ և այլն։

 

                                                                                                Հ․Աճառյան, Կյանքիս հուշերից

                                                                                                Պատրաստեց Մ․Շուքուրյանը