Քումունց Մհեր

Մհեր Սուրենի Քումունց
Բանասիրական գիտությունների թեկնածու․ դոցենտ
Կրթություն
1989-Գորիսի թիվ 4 դպրոց     
1986-Գորիսի արվեստի դպրոց                                                                             
1991-Գորիսի ՄՊՏՈՒ, Ռադիոֆիզիկա                                                             
1997-ԵՊՀ, Արևելագիտություն
2014-ՀԲԸՄ /Հայկական վիրտուալ համալսարան/   
                                                            
Աշխատանաքային գործունեություն
1989-1990-Գորիսի ժողկրթբաժին, նկարչության խմբակի ղեկավար
1995-1996-Արարատի մարզի Վերին Դվին դպրոց, ուսուցիչ
1996-1998-ԼՂՀ Քաշաթաղի շրջանի Հարար գյուղի դպրոց, ուսուցիչ
1998-1999-«Կարին» օտար լեզուների ինստիտուտ, դասախոս (թուրքերենի)
1998-2000- «Զանգեզուր» թերթ, լրագրող, համակարգչային ձևավորող
1998-2006-ՀՊՃՀ Գորիսի մասնաճյուղ, դասախոս
2000-2002-«Համայնք» ամսագիր, լրագրող, համակարգչային ձևավորող
2000-2002-Գորիսի գուսան Աշոտի անվան մշակույթի տուն, տնօրեն
2006-ից Գորիսի պետական համալսարան, Հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի (այժմ բանասիրության և պատմաիրավագիտության ամբիոն) դոցենտ
2012-2016-«Գորիսի պետական համալսարան» պաշտոնաթերթ, գլխավոր խմբագիր                                                
2015-ից «Հայագիտություն. Սյունիք» /գիտական նյութերի ժողովածու/, գլխավոր խմբագիր
2015-ից www.sarc.am հայագիտական կայք, հիմնադիր-տնօրեն
2015-ից Սյունիքի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոն, նախագահ
2015-2016-Գորիսի պետական համալսարան, Մանկավարժական հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտետի դեկան
2017-2020-Գորիսի պետական համալսարան, Հումանիտար և հասարակագիտական մասնագիտությունների ֆաուլտետի դեկան
2018-2020-Արկածային տուրիզմի զարգացումը Սյունիքում-փորձագետ
2022-ից ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, գիտաշխատող
 
Հրատարակած գիտական և ուսումնամեթոդական աշխատանքներ
  1. Խաչատուր Աբովյանի պատմվածքների շարահյուսական առանձնահատկությունները, «Մնակավարժական միտք», թիվ 2, 2002, 118-121
  2. Փոխառյալ բաղադրիչներով բայական հարադրությունները Խաչատուր Աբովյանի արձակում, «Նոր-դար», թիվ 4, 2003, 304-312
  3. Արևելյան լեզուներից անցած փոխառությունները Խ.Աբովյանի գեղարվեստական արձակում, «Կանթեղ», թիվ 4 /17/, 2003, 73-84
  4. Փոխառյալ բաղադրիչներով հարադրությունները Խ.Աբովյանի արձակում, «Գիտությունը և կրթությունը Արցախում», թիվ 5/6, 2003, 74-81
  5. Բաղաձայնական առանձնահատկությունները փոխառություններում, «Գիտություն և տեխնիկա», թիվ 9, 2003, 20-24
  6. Խ.Աբովյանի փոխառությունների հնչյունական առանձնահատկությունները, «Հայոց լեզու և գրականություն», թիվ 5-6, 2004, 91-99
  7. Դերանունների և շաղկապների գործառույթային տարբերակումը բարդ նախադասության պլանում, ՀՊՃՀ-ի տարեկան գիտաժողովի նյութեր, հատ. 3, 2004, 322-326
  8. Գրական աշխարհաբարը և Խ.Աբովյանի լեզվագիտական հայացքները /դասախոսությունների տեքստ/, ՀՊՃՀ, Գորիսի մասնաճյուղ, 2004, 32 էջ
  9. Դարձվածքները Հ.Մաթևոսյանի գեղարվեստական արձակում, «Մաթևոսյանական արձագանքներ», գիտական նյութերի ժողովածու, 2005, 143-152
  10. Փոխառությունների ոճական առանձնահատկությունները, «Նորք», թիվ 3, 2005, 46-52
  11. Զուգաբայերի և բայական բաղադրիչների լեզվաոճական մի քանի հարցերի շուրջ, «Լեզու և լեզվաբանություն», թիվ 1, 2005, 73-81
  12. Գրաբարի բառիմաստային դրսևորումները ձևավորվող արևմտահայերենում, ՀՊՃՀ-ի տարեկան գիտաժողովի նյութեր, թիվ 3, 2005, 724-729
  13. Ս. Օրբելյանի հիշատակած մի քանի տեղանունների ստուգաբանության և տեղադրության հարցեր, «Լեզու և լեզվաբանություն», թիվ 1-2, 2006, 63-68 
  14. Հնդեվրոպական *K<G*/Կ-Ծ/ անցման իրողությունները հայերենում, ԳՊՀ-ի երկրորդ միջազգային գիտաժողովի նյութեր, 2011, 468-471
  15. Քարավազ (Խուդափերին). կամուրջը և պատմական տարածքը, ԱրՊՀ, «Գիտական ընթերցումներ», հոդվածների ժողովածու, պրակ 1, Ստեփանակերտ, 2016, 113-121
  16. Քարահունջ տեղանվան ստուգաբանություն, «Հայագիտական հանդես», 2010-2011, էջ 67-76
  17. «Գորիս» տեղանվան ստուգաբանություն, «Գիտական հոդվածների ժողովածու», Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, 2016, էջ 378-396
  18. Զանգեզուր տեղանվան ստուգաբանության շուրջ, «Հայագիտություն. Սյունիք», գիտական նյութերի ժողովածու, 2016, թիվ 1, 40-58
  19. Ֆիզիկական աշխարհ նշող գրաբարյան շերտի բառերը Սյունիք-Արցախ տարածքային բարբառներում, «Հայագիտություն. Սյունիք», գիտական նյութերի ժողովածու, թիվ 1, 2016, 59-72
  20. Տաթևի ջրանցքի և նրա հետ կապված մի քանի հարցերի շուրջ, «Հայագիտություն. Սյունիք», գիտական նյութերի ժողովածու, 2016, թիվ 1, 73-82
  21. Կուփեր և Ըղվերձ տեղանունների ստուգաբանության շուրջ, «Բանբեր հայագիտության», 2017, թիվ 1, 127-138
  22. Անձկայք > Քարահունջ < Բոլորաքար (տեղագրական և ստուգաբանական), «Կովկասը՝ մեր ընդհանուր տուն», միջազգային գիտաժողովի նյութեր, Ստեփանակերտ, 2017, 403-408
  23. Սյունիք-Արցախ բարբառային տարածքի ռազմական բնագավառի տերմինները Գորիսի բարբառում, «Բանբեր» Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի, 2017, 1(40), 690-700
  24. Ջիլ||ջիղ արմատի ընդհանրացումները հայերենում և թյուրքական լեզուներում, Հայ լեզվաբանության 11-րդ միջազգային գիտաժողովի նյութեր, 2017 (թեզիսներ), 87-88
  25. Սյունիք-Արցախ բարբառային տարածքի մի քանի համանունների ուսումնասիրության շուրջ, ՀՊՄՀ Գիտական նյութերի ժողովածու՝ նվիրված Վ. Քոսյանի 90-ամյակին, 2017, 172-182
  26. Ոսկրի խորհրդապաշտությունը Ա. Բակունցի «Կարմրաքար» վեպում, "Գրականագիտական հանդես", 2022, 1, 330-343
  27. Հանդուրժողականության և անհանդուրժողականության դրսևորումները Խ. Աբովյանի բանահյուսական ակունք ունեցող ստեղծագործություններում, Հանդուրժողականության և անհանդուրժողականության դրսևորումները հայ գրականության մեջ, Եվրասիա համագործակցություն հիմնադրամ, Երևան, 2017, 65-107
  28. Բառաքննական-ստուգաբանական մի դիտարկում, գերմաստ-գիլիմաստրի-գետնախնձոր, «Լեզու և լեզվաբանություն», թիվ 1, 2019, 65-72
  29. Մովսես Խորենացին Ստեփանոս Օրբելյանի պատմության, Ղազար Փարպեցու «Թղթի» մեջ և ավանդազրույցներում, "Դպրատուն", 2022, թիվ 2, 15-27
  30. Արցախի Բերձոր գավառի պատմական Հարար գյուղը, «Պատմա-բանասիրական հանդես», թիվ 1, 2020, 187-200
  31. Հականունության ձևավորման ածանցական միջոցները նույնարմատ և տարարմատ բառերում (Ըստ Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարի. համաժամանակյա և տարաժամանակյա քննություն), «Լրաբեր հասարակական գիտությունների», թիվ 3, 2019, 183-197
  32. Մի քանի տեղանունների ստուգաբանություն՝ պատմաազգագրական հենքով, Հայոց լեզվի պատմական ուսումնասիրության արդի խնդիրները: Գիտական հոդվածների ժողովածու, 2019, 210-224
  33. Անգ>(ա)Անգեղ (Nergal -’Εργε՛λ) «անգղ», բծիծ, պիծակ բառերի ստուգաբանություն, Արցախի պետական համալսարանի գիտական տեղեկագիր, պրակ 2, 2019, 138-146
  34. Ռուսերենից անցած փոխառությունների բառաիմաստային զարգացումները Սյունիք-Արցախ բարբառախմբի բառապաշարում, Русистика в XXI веке: тенденции и направления развития. Международная научная конференция. Сборник статей. Изд.-во ЕГУ, 2019, 234-240
  35. Արաբական ծագմամբ փոխառյալ բաղադրիչներով բայերի տեսական և կիրառական որոշ հարցերի շուրջ (ըստ Խ. Աբովյանի գեղարվեստական արձակի), «Գիտական տեղեկագիր» Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի, 2023, թիվ 2 (45)
  36. Ձաւար/հաճար բառերի հնդեվրոպական աղերսները՝ ըստ բարբառային տվյալների, Շիրակի Մ. Նալբանդյանի անվան պետական համալսարան, Գիտական տեղեկագիր, 2019, թիվ 2, պրակ Բ, 114-124
  37. Պատմական Բաղք գավառի Արկանիձոր || Ըրկենանց բնակավայրը, «Դպրատուն», 2020-2 (10), 97-104
  38. Հնդեվրոպական շերտի բառերը Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարում («Ուտելիք, ըմպելիք, կերակրի պատրաստում և ամանեղեն» բառիմաստային խումբ), «Ջահուկյանական ընթերցումներ», Ակադեմիկոս Գևորգ Ջահուկյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված հայերենագիտական միջազգային առցանց գիտաժողովի նյութեր, 2020, 138-146
  39. Հնագույն շերտի բառերը Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարում («Հագուստ, անձնական զարդարանք և խնամք» բառիմաստային խմբի համեմատական քննություն), ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, Առցանց գիտաժողով՝ «Լեզու և խոսք-2», 2020
  40. Կոռնիձոր-Խորեա առնչությունները (տեղագրական և բառաքննական փորձ), «Էջմիածին», թիվ ՀԶ (Ա), 2019, 120-131
  41. Հին հայերենյան շերտի բուսանունները Սյունիք-Արցախ բարբառային, «Դպրատուն», 2019, թիվ 2(8), 76-82
  42. Պատմական Սյունիքի Բաղք գավառի Շոռնոխ բնակավայրը (ստուգաբանության փորձ), «Էջմիածին», 2020, թիվ Ժ, 50-66
  43. Լեզվի և լեզվաշինության մի քանի հարցեր Մուրացանի երկերում, «Դպրատուն», 2020, թիվ 1 (9), 32-39
  44. Պատմական Հաբանդ գավառի սիրիջի բերդը, «Էջմիածին», 2021, թիվ Զ, 121-129
  45. Տարածական հարաբերություններ արտահայտող բարբառային մի քանի հնաբանությունների շուրջ, Արցախի պետական համալսարանի Գիտական տեղեկագիր, 2021, պրակ 1, 14-21
  46. Հնդեվրոպական շերտի բառերը Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարում, «Դպրատուն», 2021, թիվ 1 (11), 56-61
  47. Հայերենի «ուռչել» անվանումը Սյունիք-Արցախի բարբառային բառապաշարում, «Լեզու և լեզվաբանություն», 2021, 1 (24), 15-22
  48. Ձայնարկությունների իմաստային-ոճական դրսևորումները Հ. Թումանյանի երկերում, Ստեփանակերտի «Գրիգոր Նարեկացի» պետհավատարմագրված համալսարան, Թումանյանի ստեղծագործության ազգային ու համամարդկային ընդգրկումները և արդիականություն (գիտաժողովի զեկուցումներ) 2019, 248-261
  49. Գրաբարի անցյալ դերբայը բարբառային մի քանի բառերում. ստուգաբանություններ, «Դպրատուն», 2019, թիվ 1 (7) 81-89
  50. Ակսել Բակունցը և նոր գրական հայերենը (ըստ «Կարմրաքար» վեպի), Հայոց լեզուն անաղարտ պահենք: Գիտաժողովի նյութեր, Ստեփանակերտի «Գրիգոր Նարեկացի» պետհավատարմագրված համալսարան 2019, 115-132
  51. Կրոնին և նախապաշարմունքին վերաբերող մի քանի բառերի քննություն (ըստ Սյունիք-Արցախ բարբառային բառապաշարի տվյալների), «Բանբեր Երևանի համալսարանի», 2022, թիվ 2 (38), 89-96
  52. Երիցվանք-Արծվանիկ. ստուգաբանական փորձ, «Էջմիածին», 2023, հատ․ Ձ, թիվ Գ, 2023, էջ 84-96
  53. Հին հայերենից Սյունիք-Արցախ բարբառախմբին անցած իրանական փոխառությունների ձևիմաստային նկարագիրը, «Կովկասյան տարածաշրջանի արդի հիմնախնդիրները. հնարավորություններ և մարտահրավերներ» միջազգային գիտաժողովի նյութերի ժողովածու, 12 մարտի, Մեսրոպ Մաշտոց Համալսարան, Ստեփանակերտ, 2022, 67-70
  54. Պատմական Հաբանդ գավառի Ակներ բնակավայրը, Սյունիքը կրթության և մշակույթի օջախ, պետական համալսարանի հիմնադրման 55-ամյակին նվիրված գիտաժողովի նյութերի ժողովածու, 2023, էջ 386-393
  55. Հոմանշության բառիմաստաբանական գործառույթները Սյունիք-Արցախ բարբառային տարածքում, Միջազգային հայերենագիտական գիտաժողով նվիրված Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի ծննդյան 1660-ամյակին, 2022, 101-115
  56. Բարբառագիտական մի քանի եզրույթների և ըմբռնումների շուրջ, ՀՊՄՀ հանրապետական գիտաժողովի նյութեր, 2022, թիվ 3, 187-196
  57. Ղուկաս Սեբաստացու "Դավիթ Բեկ կամ պատմություն ղափանցոց"-ի տեղանվանական համակարգը/, «Աշխատությունների Հայաստանի պատմության թանգարանի», 2022, թիվ 2 (10), 93-106
  58. -ՏԻ || -ԴԻ ածանցով բարբառային մի քանի բառերի քննություն, Արցախի պետական համալսարանի գիտական գտեղեկագիր, 2022, պրակ 2, 31-40
  59. Արևելյան լեզուներից անցած փոխառությունների որակական և քանակական- հատկանիշները (ըստ Սյունիք-Արցախ բարբառային տարածքի բառապաշարի), «Շիրակի պատմամշակութային ժառանգությունը. Հայագիտության արդի հիմնահարցեր» 11-րդ միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնի հիմնադրման 25-ամյակին, 2022, 248-252
  60. Գորիսի բարբառը հայերենի բարբառների բազմահատկանիշ դասակարգման համատեքստում, «Ղարաբաղ-Շամախիի կամ ծայրհյուսիսարևելյան միջբարբառախումբ. արդի վիճակ, միտումներ և մարտահրավերներ» գիտաժողովի նյութեր, ՀՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտ, 2022, 252-269
  61. Մեհտիշենի բարբառը, «Ղարաբաղ-Շամախիի կամ ծայրհյուսիսարևելյան միջբարբառախումբ. արդի վիճակ, միտումներ և մարտահրավերներ» գիտաժողովի նյութեր, ՀՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտ, 2022, 270-287
  62. Կրկնավոր բարդությունների կազմման եղանակները Սյունիք-Արցախի բարբառային տարածքում, «Ղարաբաղ-Շամախիի կամ ծայրհյուսիսարևելյան միջբարբառախումբ. արդի վիճակ, միտումներ և մարտահրավերներ» գիտաժողովի նյութեր, ՀՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտ, 2022, 288-304
  63. Հին Գորիսը, տեղադրութեան կեղծ թէզը եւ նորայայտ արձանագրութիւնները, «Սիոն», 2022, 8-12, 379-392
  64. Բուրդուր։ Ղարաբաղ-Շամախիի միջբարբառախմբի բարբառը Արևմտյան Անատոլիայում, «Հայրենազրկման և գոյաբանական պայքարի գաղափարն արևմտահայ գրականության մեջ» գիտաժողովի նյութեր, Ստեփանակերտ, 2022, 57-70
  65. Սյունիքի բնությունը տեղանվանական համակարգում, Գիտաժողովի ամփոփագրեր (26-28 ապրիլի, թ), 2022, 60-61
  66. Semantic and Formal Image of Concepts Related to “Sensory Perceptions” Preserved from the Indo-European Language in the Dialect Area, “Wisdom”, Vol. 25 No. 1, 2023, 189-202
  67. The historical and cultural heritage of the Nagorno-Karabakh conflict zone, “Voskan Erevantsi”, 2023, 264p.
 
 

Հայտարարություններ

  •         ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը հայտարարում է 2026-2027 ուսումնական տարվա առկա ասպրանտուրայի ընդունելություն՝
    «Հայոց լեզու» (Ժ.02.01) և «Ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանություն» (Ժ.02.02) մասնագիտություններով:
         Մրցութային կարգով ասպիրանտուրա կարող են ընդունվել ՀՀ այն քաղաքացիները, որոնք ունեն մագիստրոսի կամ...

  • Հարգելի՛ գործընկերներ,
            Սիրով տեղեկացնում ենք, որ ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը   2026 թ.  հունիսի 30-ին հրավիրում է «Բառագիտության հարցեր» խորագրով միջազգային գիտաժողով: ...
  • Յարգելի՛ գործընկերներ,
    Սիրով կը տեղեկացնենք, որ ՀՀ Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Հրաչեայ Աճառեանի անուան լեզուի հիմնարկի Արեւմտահայերէնի բաժինը, 2026 թուականի սեպտեմբեր 25-ին, կը կազմակերպէ «Արեւմտահայերէնի հիմնահարցեր Հայաստանի եւ Սփիւռքի մէջ» խորագիրով միջազգային գիտաժողով։...

Ատենախոսություններ

Թեկնածուական ատենախոսություն, Էդիտա Ռոբերտի Ալթունյան
Էդիտա Ռոբերտի Ալթունյան   «Տարածաժամանակային հարաբերությունների արտահայտությունը
Ղարաբաղի բարբառում»
 (թեկնածուական...

Դոկտորական ատենախոսություն Մհեր Սուրենի Քումունց
Մհեր Սուրենի Քումունց  «Արցախ-Սյունիքի բարբառային բառապաշարը»
 (դոկտորական)  Ժ.02.01 «Հայոց լեզու»
06.03.2026, ժ.15-ին
 ...

 
Education - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.