ԴԱՍ Դ. Անձնական դերանունները և օժանդակ բայը գրաբարում

  1. Համեմատիր, գտիր անձնական դերանունների ընդհանրությունները և տարբերությունները.

հոլով

 աշխարհաբար

  գրաբար  

 աշխարհաբար

 գրաբար

  ուղղ.  

 ես 

 ես  

   մենք 

  մեք  

 սեռ.  

  իմ  

 իմ

  մեր

  մեր

 տր.

  ինձ

  ինձ  

 մեզ 

   մեզ

 հայց. 

  ինձ 

  զիս 

 մեզ  

զմեզ 

   բաց.  

   ինձնից

 յինէն  

 մեզնից  

 ի մէնջ 

գործ. 

     ինձնով 

 ինեւ   

մեզնով 

   մեւք /մեօք/

                 

հոլով

աշխարհաբար 

   գրաբար 

աշխարհաբար 

  գրաբար

 ուղղ. 

դու

 դու  

 դուք 

 դուք  

  սեռ.  

 քո 

 քո 

 ձեր  

    ձեր   

 տր.

 քեզ 

  քեզ 

ձեզ  

   ձեզ

 հայց. 

  քեզ  

  զքեզ  

ձեզ 

զձեզ 

  բաց.  

քեզնից  

  ի քէն  

  ձեզնից

 ի ձէնջ 

գործ. 

   քեզնով 

 քեւ

 ձեզնով 

  ձեւք /ձեօք/

       

հոլով

 աշխարհաբար

  գրաբար  

 աշխարհաբար

 գրաբար

  ուղղ.  

    նա

  նա    

   նրանք 

    նոքա    

 սեռ.  

   նրա  

նորա   

 նրանց 

  նոցա 

 տր.

նրան 

  նմա  

  նրանց

  նոցա

 հայց. 

   նրան 

  զնա  

  նրանց    

զնոսա     

   բաց.  

   նրանից 

  ի նմանէ    

  նրանցից 

  ի նոցանէ 

գործ. 

     նրանով  

 նովաւ   

նրանցով

    նոքօք

 

 

հոլով

 աշխարհաբար

  գրաբար  

 աշխարհաբար

 գրաբար

  ուղղ.  

  ինքը  

 ինքն    

    իրենք 

 ինքեանք, իւրեանք  

 սեռ.  

   իր  

 ինքեան, իւր 

   իրենց 

ինքեանց, իւրեանց 

 տր.

  իրեն 

   ինքեան, իւր

  իրենց

  ինքեանց, իւրեանց

 հայց. 

  իրեն  

  զինքն

   իրենց

 զինքեանս, զիւրեանս

   բաց.  

  իրենից  

 յինքենէ, յիւրմէ  

  իրենցից  

   յինքեանց, յիւրեանց

գործ. 

     իրենով  

   ինքեամբ, իւրեւ 

  իրենցով  

 ինքեամբք, իւրեամբք

 

       

2.Համեմատիր, գտիր եմ  օժանդակ բայի խոնարհման ընդհանրությունները և տարբերությունները.

  

աշխարհաբար 

 գրաբար  

  աշխարհաբար

գրաբար

եմ   

 եմ

 էի

 էի

ես 

   ես  

էիր

 էիր

է 

  է 

 էր

  էր

                     

աշխարհաբար

գրաբար  

  աշխարհաբար

գրաբար

ենք

եմք

 էինք 

    էաք

եք  

   էք

   էիք 

   էիք 

են  

  են  

էին   

   էին

                                                                                        

         

 աշխարհաբար 

 գրաբար

-

  իցեմ

-

իցես

-

 իցէ

-

 իցեմք

-

  իցէք

-

  իցեն

 

Ծանոթություն:  Գրաբարյան իցեմ, իցես, իցէ, իցեմք, իցէք, իցեն ձևերը աշխարհաբարում իրենց համապատասխանությունները չունեն: Դրանք սովորաբար թարգմանվում են  լինել  բայի ապառնի ձևերով, ինչպես՝ իցեմ – լինեմ, կլինեմ, պիտի լինեմ:  

 

Վարժություն  5.  Կարդա և թարգմանիր.

 

Նա հուր հեր ունէր: Յորժամ /երբ/ տրտում իցեմ: Մեք ոչ գիտեմք: Մարմին մեռեալ է: Եւ գնաց ի նմանէ ի տուն /դեպի տուն/: Շահաբաս հարցանէ նմա: Հրամայէ տանել զնա ի տուն: Թէպէտ եւ եմք ածու /այստեղ՝ ժողովուրդ/ փոքր:  Կին իմ հանապազ /միշտ/ էր ինձ հակառակ բերանով եւ արեամբ: Լուաւ /լսեց/  ի նմանէ: Երկրորդն ի նոցանէ ասաց: Եւ ինքն մեկնեցաւ /բաժանվեց/  ի նոցանէ: Մեք բազումք եմք: Դու տուընջեան /ցերեկվա/ քաջամարտիկ ես: Վիրաւորեցին զնոսա: Վերացաւ մեր թագ: Կալայ /բռնեցի/ զնա եւ ոչ թողի զնա: Մին ի նոցանէ յոյլ /ծույլ/ էր: Ես ճանաչեմ զնոսա: Սկսաւ ինքն չքաւորել: Եւ էր կործանումն նորա մեծ յոյժ:Մայր իմ եւ եղբարք իմ սոքա /սրանք/ են:  Եւ նոքա պնդէին և ասէին:  Եղբայր քո եկեալ է: Զինչ /ինչ/  նշան իցէ:  Ոչ ոք գայ առ Հայր եթէ ոչ ինեւ:  Ոչ ոք ի ձէնջ հարցանէ ցիս  /ինձ/: Մուտ /մտիր/ ի սենեակ քո: Եւ նոքա խորհեցան ի միտս իւրեանց:: Մեք խնդամք եւ ուրախ եմք: Դու խօսիս եւ մեք ունկն դնեմք: Օգտակար են անձրեւք:  Բարեկամք մեր կոչեն զմեզ: Բազումք են, որ հալածեն եւ նեղեն զիս: Անօրէնք ինքեանք զինքեանս դատապարտ առնեն: Որ ընդունի զձեզ, զիս ընդունի: Բարեկամք ձեր եմք մեք: Դու տաս նոցա կերակուր: Ի քէն տանջանք եւ ի մէնջ յանձնառութիւնք: Եփրեմ եւ Մանասէ էին որդիք Յովսեփայ: Նոքա ոչ կարեն գալ:  Դու ես թագաւորն Հրէից:  Իմ է այն ամենայն: Նովաւ օրհնեմք զԱստուած: Ծաղկեալ իցեն նռնենիք:

  1. Գրավոր շարադրիր դասի ամբողջական բովանդակությունը՝ ներկայացված նյութից օրինակներ բերելով և պատասխանելով հետևյալ հարցերին.

 

  1. Ի՞նչ ընդհանրություններ և տարբերություններ ունեն ես դերանվան գրաբարյան հոլովաձևերը՝ աշխարհաբարյան համարժեքների հետ համեմատած:
  2. Ի՞նչ ընդհանրություններ և տարբերություններ ունեն դու դերանվան գրաբարյան հոլովաձևերը՝ աշխարհաբարյան համարժեքների հետ համեմատած:
  3. Ի՞նչ ընդհանրություններ և տարբերություններ ունեն նա դերանվան գրաբարյան հոլովաձևերը՝ աշխարհաբարյան համարժեքների հետ համեմատած:
  4. Ի՞նչ ընդհանրություններ և տարբերություններ ունեն ինքն դերանվան գրաբարյան հոլովաձևերը՝ աշխարհաբարյան համարժեքների հետ համեմատած:
  5. Ի՞նչ ընդհանրություններ և տարբերություններ ունեն եմ օժանդակ բայի գրաբարյան ձևերը՝ աշխարհաբարյան համարժեքների հետ համեմատած:
  6. Գրաբարյան եմ բայի ո՞ր ձևերի համարժեքները չկան աշխարհաբարում:
  7. Անձնական տարբեր դերանունների գրաբարյան թեք հոլովներից յուրաքանչյուրում ձևային ի՞նչ ընդհանրություններ կարելի է դիտարկել:

 

Հայտարարություններ

  •          Առկա իրավիճակից ելնելով՝  ս․թ․ հոկտեմբերի 15-16-ին նախատեսված՝  ակա­դեմի­կոս  Գևորգ Ջահու­կյա­նի ծննդյան 100-ամյակին նվիր­ված Հայերենա­գիտական միջազգային գիտա­ժո­ղովը  հետաձգվում է։  Գիտաժողովի անցկացման ժամկետի մասին լրացուցիչ կտեղեկացվի։

  •   Հարգելի՛ գործընկեր,
             Հրավիրում ենք մասնակցելու «Լեզու և խոսք » խորագրով առցանց գիտաժողովին։
    Գիտաժողովին մասնակցելու համար անհրաժեշտ է ս.թ. սեպտեմբերի  20-ից  մինչև նոյեմբերի  30-ը գի­տա­կան զեկուցման տեքստ ուղարկել viktorkatvalyan@mail.ru ,  ...

Ատենախոսություններ

Թամարա Նելսիկի Պողոսյան «17-րդ դարի աշխարհաբար տպագիր գրքերի լեզվական  քննություն»

 (թեկնածուական ատենախոսություն)  Ժ.02.01 «Հայոց   լեզու»

30.03.2020, ժ.15-ին

Գիտական ...

Զարուհի Հրայրի Խաչատրյան «Ձիանունները պարսկերենում և հայերենում․ համեմատական քննություն»

 (թեկնածուական ատենախոսություն)  Ժ.02.02 «Ընդհանուր և համեմատական  լեզվաբանություն»

10.02....

 
Education - This is a contributing Drupal Theme
Design by WeebPal.