Հովսեփ Օրբելու բարբառագիտական աշխատանքներին նվիրված սեմինար

  Զեկուցողը նախ անդրադարձավ այն ժամանակաշրջանին՝1911-1912թթ., երբ  Հ.  Օրբելուն հանձնարարվեց ծանր ու պատասխանատու մի գիտարշավ՝ դեպի Արևմտյան Հայաստան: Հ.Օրբելին, տակավին լինելով Պետերբուրգի համալսարանի պատմության և արևելագիտության բաժինների ուսանող, կարողացավ պատվով կատարել իր առջև դրված խնդիրները. ոչ միայն ուսումնասիրել  Մոկաց աշխարհի հին հուշարձանները, այլև  բավականին նյութ հավաքել տեղի հայերի ու քրդերի բանահյուսական նմուշներից, կազմել Մոկսի խոսվածք-ռուսերեն և տեղի քրդերեն-ռուսերեն բառարաններ:Բարբառագիտության բնագավառի համար հատկապես կարևորվում են Հ. Օրբելու կատարած Մոկսի բարդ խոսվածքի հնչյունական և ձևաբանական համակարգերի ճշգրիտ նկարագրությունները, այդ խոսվածքով ներկայացված բարբառային նյութերը:Ցավոք, նա եղավ Մոկաց աշխարհ այցելած վերջին գիտնականը՝ 1915թ. Մեծ եղեռնից առաջ:Ներկա պահին Մոկսի խոսվածքը համարվում է մեռած բարբառային միավոր: